دندان عقل چیست و چرا مشکل‌ساز میشود؟
دندانهای عقل، سومین آسیاهای دائمی‌اند که معمولاً در اواخر نوجوانی یا اوایل بزرگسالی رویش پیدا می‌کنند. در بسیاری از افراد فضای کافی در انتهای فک برای آن‌ها نیست. نتیجه ممکن است دندانی باشد که کج، نیمه‌رویش یا کاملاً زیر لثه و استخوان (نهفته) می‌ماند.
دندان عقلی که کامل و صاف رویش پیدا کرده، تمیز میشود و با دندان مقابل جفت میشود، ممکن است هیچ مشکلی ایجاد نکند. مشکل معمولاً از جایی شروع میشود که تمیز کردن آن سخت باشد یا به بافت‌های اطراف فشار بیاورد.
چه زمانی کشیدن دندان عقل لازم میشود؟
- التهاب و عفونت مکرر لثهٔ روی دندان نیمه‌رویش: درد، ورم، طعم بد و گاهی سختی در باز کردن دهان.
- پوسیدگی در دندان عقل یا در دندان آسیای جلوی آن که به‌خاطر گیر کردن غذا ایجاد شده.
- آسیب به ریشهٔ دندان مجاور یا تحلیل استخوان بین دو دندان.
- کیست یا ضایعه اطراف دندان نهفته که در عکس دیده میشود.
- بیماری لثه در انتهای فک که با تمیز کردن کنترل نمی‌شود.
دندان عقل نهفته‌ای که هیچ نشانه یا مشکلی در عکس ندارد، گاهی فقط تحت نظر می‌ماند. این تصمیم پس از معاینه و بر اساس شرایط هر فرد گرفته میشود.
ارزیابی پیش از کشیدن
دندانپزشک ابتدا دهان را معاینه می‌کند و سابقهٔ پزشکی، داروها و حساسیت‌ها را می‌پرسد. برای دیدن موقعیت ریشه‌ها و فاصلهٔ آن‌ها با عصب فک پایین یا سینوس، معمولاً عکس رادیوگرافی مثل OPG لازم است و گاهی تصویربرداری تکمیلی هم درخواست میشود.
بر این اساس مشخص میشود که کشیدن به روش ساده ممکن است یا به جراحی نیاز دارد. در موارد پیچیده، ارجاع به متخصص جراحی دهان، فک و صورت روند معمول است. اگر بیماری زمینه‌ای مثل دیابت یا بیماری قلبی دارید یا داروی ضدانعقاد مصرف می‌کنید، حتماً بگویید؛ گاهی هماهنگی با پزشک معالج لازم است.
کشیدن ساده یا جراحی؛ چه تفاوتی دارند؟
دندان عقلی که کامل بیرون آمده، اغلب مثل سایر دندان‌ها و با بی‌حسی موضعی کشیده میشود. دندان نهفته یا نیمه‌نهفته ممکن است به باز کردن لثه، برداشتن مقداری استخوان یا تکه‌کردن دندان نیاز داشته باشد و بعد محل بخیه میشود. عوامل مؤثر بر هزینه شامل موقعیت دندان، نیاز به جراحی، نوع تصویربرداری و پیچیدگی کار است. فهرست خدمات ری‌را را در صفحهٔ خدمات دندانپزشکی ببینید و دربارهٔ امکان انجام کار پس از معاینه بپرسید.
دوران بهبود و عوارض احتمالی
ورم و درد در روزهای اول طبیعی است و معمولاً در دو سه روز اول بیشتر است و بعد کم میشود. کمپرس سرد در روز اول، استراحت، غذای نرم و مسکن طبق دستور کمک می‌کند. عوارضی که باید بشناسید:
- حفرهٔ خشک: دردی که چند روز بعد از کشیدن به‌جای کم‌شدن بیشتر میشود؛ نیاز به مراجعه دارد.
- عفونت: تب، ورم رو به افزایش یا ترشح چرکی.
- بی‌حسی لب یا زبان: کم‌شایع و اغلب گذرا؛ اگر بعد از برطرف‌شدن اثر بی‌حسی ادامه داشت، اطلاع دهید.
ساکنان دماوند، رودهن، بومهن و پردیس می‌توانند برای معاینهٔ دندان عقل از صفحهٔ رزرو نوبت زمان مراجعه را هماهنگ کنند. اگر ورم یا درد شدید دارید، در ساعات کاری تماس بگیرید.
پرسش‌های پرتکرار
آیا همهٔ دندانهای عقل باید کشیده شوند؟
خیر. دندان عقلی که سالم، کامل رویشیافته و قابل تمیز کردن است میتواند بماند. تصمیم بعد از معاینه و عکس گرفته میشود.
ورم بعد از کشیدن دندان عقل چند روز طول میکشد؟
ورم معمولاً در دو سه روز اول به بیشترین حد میرسد و بعد کم میشود. ورمی که بعد از آن بیشتر شود یا با تب همراه باشد باید بررسی شود.
در بارداری میشود دندان عقل را کشید؟
کارهای غیرضروری معمولاً به بعد از بارداری موکول میشود. اگر درد یا عفونت هست، دندانپزشک با هماهنگی پزشک زنان دربارهٔ زمان و روش مناسب تصمیم میگیرد.
این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص حضوری نیست. بازبینی علمی: تیم درمان ری‌را — تاریخ انتشار و آخرین بازبینی: آبان ۱۴۰۵