حساسیت دندان چرا ایجاد میشود؟
زیر لایهٔ سخت مینا، لایه‌ای به نام عاج قرار دارد که لوله‌های بسیار ریزی دارد و به عصب دندان راه دارد. وقتی مینا ساییده شود یا لثه عقب برود و سطح ریشه نمایان شود، سرما، گرما، شیرینی یا حتی هوای سرد از این لوله‌ها به عصب می‌رسد و دردی تیز و کوتاه ایجاد میکند. این همان حساسیت دندان است که معمولاً با برداشتن محرک چند ثانیه بعد آرام میشود.
علت‌های رایج
- تحلیل لثه: عقب رفتن لثه و نمایان شدن ریشه، به‌خصوص با افزایش سن یا بیماری لثه
- مسواک زدن با فشار زیاد یا مسواک با موی سفت
- سایش اسیدی: مصرف زیاد نوشابه، آبمیوه‌های ترش و ریفلاکس معده
- دندان‌قروچه: سایش مینا و ایجاد ترک‌های ریز
- پوسیدگی یا ترمیم معیوب: نشت لبهٔ ترمیم یا حفرهٔ تازه
- ترک دندان
- بعد از برخی درمان‌ها: جرمگیری، پرکردن دندان یا بلیچینگ ممکن است حساسیت موقت ایجاد کنند که معمولاً طی چند روز تا چند هفته کم میشود.
حساسیت ساده یا درد عصب؟
تشخیص قطعی فقط با معاینه ممکن است، اما این تفاوت‌ها به شما کمک میکند جدیت مشکل را بهتر بسنجید:
- حساسیت ساده کوتاه است و با دور شدن محرک در چند ثانیه آرام میشود.
- دردی که پس از قطع محرک تا دقایقی ادامه دارد، خودبهخود شروع میشود یا شب‌ها بیدارتان میکند، ممکن است نشانهٔ التهاب عصب باشد.
- درد هنگام گاز گرفتن یا رها کردن گاز می‌تواند به ترک دندان اشاره کند.
- حساسیتی که فقط در یک دندان و به‌تازگی شروع شده، بیشتر از حساسیت پراکنده نیاز به بررسی دارد.
مراقبت در خانه
- از خمیردندان مخصوص دندان‌های حساس به‌طور منظم استفاده کنید؛ اثر آن معمولاً پس از چند هفته مصرف پیوسته ظاهر میشود.
- مسواک نرم بردارید و با حرکات آرام و بدون فشار مسواک بزنید.
- نوشیدنی‌های اسیدی را کمتر و همراه غذا مصرف کنید و بلافاصله بعد از آن مسواک نزنید؛ کمی صبر کنید و ابتدا دهان را با آب بشویید.
- اگر دندان‌قروچه دارید، دربارهٔ محافظ شبانه با دندانپزشک صحبت کنید.
درمان در مطب و زمان مراجعه
اگر مراقبت خانگی کافی نبود، دندانپزشک پس از یافتن علت ممکن است گزینه‌هایی مثل وارنیش فلوراید یا مواد پوشانندهٔ حساسیت، ترمیم سطح ریشهٔ نمایان، تعویض ترمیم معیوب یا درمان بیماری لثه را پیشنهاد کند. در حساسیت ناشی از ترک یا التهاب عصب، درمان متفاوت است و ممکن است روکش یا درمان ریشه لازم شود. برای آشنایی با روش‌های ترمیمی، صفحهٔ ترمیم دندان را ببینید.
اگر حساسیت دندان بیش از دو هفته با خمیردندان مخصوص بهتر نشد، به یک دندان محدود است، دردش طولانی است یا با تورم همراه است، برای معاینه مراجعه کنید. ساکنان دماوند، آبعلی، کیلان و پردیس می‌توانند از صفحهٔ رزرو نوبت وقت بگیرند. هوای سرد زمستان در این مناطق هم می‌تواند حساسیت را بیشتر به چشم بیاورد.
پرسش‌های پرتکرار
آیا حساسیت دندان خودش خوب میشود؟
حساسیت موقتِ بعد از جرمگیری یا پرکردن اغلب خودبهخود کم میشود. اما اگر علت آن سایش، تحلیل لثه یا پوسیدگی باشد، بدون اصلاح علت معمولاً ادامه پیدا میکند.
چرا بعد از جرمگیری دندانهایم حساس شدهاند؟
جرم گاهی سطح ریشه را پوشانده و با برداشتن آن، سطح نمایان میشود. این حساسیت معمولاً موقت است و با خمیردندان مخصوص و بهداشت خوب کاهش پیدا میکند.
خمیردندان ضدحساسیت چقدر طول می‌کشد اثر کند؟
معمولاً چند هفته مصرف منظم دو بار در روز لازم است. اگر پس از این مدت بهبودی ندیدید، برای یافتن علت معاینه شوید.
این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص حضوری نیست. بازبینی علمی: تیم درمان ری‌را — تاریخ انتشار و آخرین بازبینی: آبان ۱۴۰۵