پرکردن دندان چه زمانی لازم است؟
وقتی پوسیدگی از لایهٔ مینا عبور کند و حفره ایجاد شود، دیگر با مسواک و فلوراید برنمی‌گردد. در پرکردن دندان، بخش پوسیده برداشته میشود و فضای خالی با مادهٔ ترمیمی پر میشود تا دندان دوباره شکل و کارکرد خود را به دست آورد. پوسیدگی در مراحل اول اغلب دردی ندارد و فقط در معاینه یا عکس دیده میشود؛ به همین دلیل چکاپ منظم اهمیت دارد.
نشانه‌هایی که ممکن است به پوسیدگی اشاره کنند:
- حساسیت به شیرینی، سرما یا گرما
- گیر کردن غذا در یک نقطهٔ ثابت
- لکهٔ قهوه‌ای یا سیاه، یا حفرهٔ قابل‌دیدن
- زبری یا لب‌پریدگی لبهٔ یک ترمیم قدیمی
آمالگام؛ ویژگی‌ها و محدودیت‌ها
آمالگام یا «پرکردگی نقره‌ای» آلیاژی از چند فلز همراه با جیوه است که سال‌ها در دندانپزشکی به کار رفته است.
- مزایا: مقاومت خوب در برابر نیروی جویدن، حساسیت کمتر به رطوبت هنگام کار و سابقهٔ طولانی
- محدودیت‌ها: رنگ فلزی و نامتناسب با دندان، نیاز به تراش بیشتر برای گیر مکانیکی، و چسبندگی نداشتن به دندان
دربارهٔ جیوهٔ آمالگام پرسش زیاد است. نهادهای علمی آمالگام سالم را برای بیشتر افراد ایمن می‌دانند، اما در سال‌های اخیر به دلایل زیست‌محیطی و احتیاط در برخی گروه‌ها مانند زنان باردار و کودکان، استفاده از آن کاهش یافته است. برداشتن ترمیم آمالگامِ سالم فقط به خاطر نگرانی، معمولاً توصیه نمی‌شود.
کامپوزیت؛ ویژگی‌ها و محدودیت‌ها
کامپوزیت یا «پرکردگی همرنگ» رزینی است که با نور سخت میشود و به دندان می‌چسبد.
- مزایا: همرنگ دندان، حفظ بافت سالم بیشتر چون به گیر مکانیکی وابستگی کمتری دارد، و امکان ترمیم دندان‌های جلو و لب‌پریدگی‌ها
- محدودیت‌ها: حساسیت به رطوبت هنگام کار، زمان کار بیشتر، و احتمال تغییر رنگ یا سایش با گذشت زمان
امروزه برای بسیاری از ترمیم‌ها، به‌خصوص در دندان‌های جلو و حفره‌های کوچک تا متوسط، کامپوزیت انتخاب میشود. در حفره‌های بسیار بزرگ ممکن است دندانپزشک گزینه‌هایی مثل اُنله یا روکش را مطرح کند.
کدام برای من مناسب است؟
انتخاب ماده به اندازه و محل حفره، امکان خشک نگه داشتن ناحیه هنگام کار، نیروی جویدن، دندان‌قروچه، نگرانی‌های زیبایی و شرایط خاص مانند بارداری بستگی دارد. دندانپزشک پس از معاینه گزینه‌ها را با شما مرور می‌کند. عوامل مؤثر بر هزینهٔ پرکردن دندان هم شامل نوع ماده، اندازهٔ حفره، تعداد سطوح درگیر و نیاز به درمان‌های دیگر است. برای آشنایی با انواع ترمیم، صفحهٔ ترمیم دندان را ببینید.
مراحل و مراقبت بعد از ترمیم
- معاینه و در صورت لزوم عکس دندان
- بیحسی موضعی و برداشتن پوسیدگی
- پرکردن حفره و شکل‌دهی
- تنظیم بایت و پرداخت سطح
بعد از پرکردن، تا برطرف شدن بیحسی چیزی نجوید تا گونه یا زبانتان را گاز نگیرید. حساسیت خفیف به سرما تا چند روز طبیعی است، اما اگر درد ادامه داشت یا دندان هنگام بستن دهان زودتر از بقیه برخورد می‌کرد، در ساعات کاری تماس بگیرید. ساکنان دماوند و رودهن می‌توانند از صفحهٔ رزرو نوبت وقت معاینه بگیرند.
پرسش‌های پرتکرار
پرکردن دندان درد دارد؟
پرکردن معمولاً با بیحسی موضعی انجام میشود و بیشتر بیماران در حین کار فقط فشار یا لرزش حس میکنند. در پوسیدگیهای بسیار کوچک گاهی بیحسی لازم نیست.
آیا باید پرکردگی‌های آمالگام قدیمی را عوض کنم؟
اگر ترمیم سالم است و پوسیدگی یا ترک زیر آن نیست، تعویض فقط به خاطر جنس آن معمولاً توصیه نمی‌شود. ترمیم شکسته یا دارای پوسیدگی باید بررسی و در صورت نیاز تعویض شود.
بعد از پرکردن دندان کی میتوان غذا خورد؟
کامپوزیت با نور سخت میشود و بعد از برطرف شدن بیحسی میتوانید غذا بخورید. برای آمالگام، معمولاً توصیه میشود چند ساعت با آن سمت چیز سفت نجوید؛ دستور دندانپزشک خود را دنبال کنید.
این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص حضوری نیست. بازبینی علمی: تیم درمان ری‌را — تاریخ انتشار و آخرین بازبینی: آبان ۱۴۰۵