جرم دندان چیست و چرا با مسواک پاک نمی‌شود؟
روی دندانها هر روز لایهٔ نرم و چسبنده‌ای از باکتری‌ها به نام پلاک تشکیل میشود. اگر پلاک با مسواک و نخ دندان برداشته نشود، به‌تدریج با مواد معدنی بزاق سخت میشود و به جرم تبدیل میشود. جرم سطح زبری دارد و پلاک تازه راحت‌تر روی آن می‌نشیند.
جرم سخت به دندان چسبیده است و با مسواک، نخ دندان یا دهان‌شویه برداشته نمی‌شود. اگر بماند، لثه را تحریک می‌کند و میتواند به التهاب لثه، خونریزی، بوی بد دهان و در ادامه به تحلیل لثه و استخوان اطراف دندان برسد.
جرمگیری هر چند وقت یک بار لازم است؟
برای بسیاری از افراد، معاینه و جرمگیری هر ۶ ماه یک بار توصیه میشود؛ اما این عدد برای همه یکسان نیست. سرعت تشکیل جرم به بزاق، رژیم غذایی، کیفیت مسواک‌زدن و وضعیت لثه بستگی دارد. دندانپزشک پس از معاینه فاصلهٔ مناسب شما را تعیین می‌کند.
این افراد معمولاً به فاصلهٔ کوتاه‌تری نیاز دارند:
- افراد سیگاری
- کسانی که سابقهٔ بیماری لثه دارند
- افراد مبتلا به دیابت
- کسانی که ارتودنسی ثابت، بریج یا ایمپلنت دارند
- افرادی که جرم در دهانشان سریع تشکیل میشود
مراحل جرمگیری دندان
- معاینه: بررسی لثه، عمق شیار اطراف دندانها و محل تجمع جرم.
- برداشتن جرم: معمولاً با دستگاه اولتراسونیک و ابزار دستی؛ جرم بالای لثه و در صورت نیاز زیر لثه برداشته میشود.
- پالیش: صاف‌کردن سطح دندان تا پلاک دیرتر بچسبد و لکه‌های سطحی کمتر شوند.
- آموزش: نکات مسواک‌زدن، نخ دندان و مسواک بین‌دندانی متناسب با دهان شما.
اگر التهاب لثه پیشرفته باشد، ممکن است جرمگیری عمقی زیر لثه در چند جلسه لازم شود. جزئیات بیشتر را در صفحهٔ جرمگیری و بهداشت دهان ببینید.
باورهای نادرست دربارهٔ جرمگیری
- «جرمگیری مینای دندان را می‌ساید.» جرمگیری درست، جرم را برمی‌دارد و به مینای سالم آسیب نمی‌زند.
- «بعد از جرمگیری بین دندانها فاصله می‌افتد.» جرم فضای تحلیل‌رفتهٔ لثه را پر کرده بود؛ با برداشتن آن، فاصله‌ای که از قبل وجود داشت دیده میشود.
- «وقتی دندان درد ندارد، جرمگیری لازم نیست.» بیماری لثه در مراحل اول معمولاً درد ندارد و فقط در معاینه دیده میشود.
مراقبت بعد از جرمگیری
حساسیت خفیف به سرما و کمی خونریزی لثه در یکی دو روز اول شایع است و معمولاً خودبه‌خود کم میشود. خمیر دندان ضدحساسیت میتواند کمک کند. مسواک‌زدن را قطع نکنید؛ با مسواک نرم ادامه دهید و نخ دندان را روزانه به کار ببرید. اگر حساسیت یا خونریزی بیش از چند روز طول کشید، با دندانپزشک در میان بگذارید.
هزینهٔ جرمگیری به عواملی مثل مقدار جرم، نیاز به جرمگیری زیر لثه و تعداد جلسات بستگی دارد و پس از معاینه مشخص میشود. ساکنان دماوند، آبسرد، کیلان و آبعلی برای جرمگیری در دماوند می‌توانند از صفحهٔ رزرو نوبت زمان معاینه را هماهنگ کنند.
پرسش‌های پرتکرار
آیا جرمگیری درد دارد؟
بیشتر افراد فقط کمی حساسیت یا لرزش احساس میکنند. اگر لثه ملتهب یا دندانها حساس باشند، دندانپزشک میتواند برای راحتی بیشتر از بیحسی موضعی استفاده کند.
بعد از جرمگیری چقدر حساسیت طبیعی است؟
حساسیت خفیف در چند روز اول شایع است. دردی که بیشتر میشود یا بیش از یکی دو هفته ادامه دارد باید معاینه شود.
کودکان هم جرمگیری لازم دارند؟
جرم در کودکان کمتر است، اما گاهی تشکیل میشود. در معاینهٔ دورهای دندانپزشک تشخیص میدهد که تمیزکاری حرفهای لازم است یا نه.
این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص حضوری نیست. بازبینی علمی: تیم درمان ری‌را — تاریخ انتشار و آخرین بازبینی: آبان ۱۴۰۵