بیشتر دندان‌هایی که عصبکشی می‌شوند سال‌ها بدون مشکل باقی می‌مانند. اما در بعضی موارد، ماه‌ها یا سال‌ها بعد، درد یا عفونت برمی‌گردد. در این شرایط دندانپزشک ممکن است عصبکشی مجدد را پیشنهاد کند؛ یعنی باز کردن دوبارهٔ کانال‌ها، پاک‌سازی و پر کردن دوباره.
چرا درمان ریشه گاهی دوباره لازم میشود؟
- کانال پیدانشده: بعضی دندان‌ها کانال‌های فرعی یا باریکی دارند که در درمان اول دیده نشده‌اند.
- نشت ترمیم یا روکش: اگر ترمیم بالای دندان درز پیدا کند، میکروب‌ها دوباره به کانال‌ها راه پیدا می‌کنند.
- تأخیر در ترمیم نهایی: ماندن طولانی ترمیم موقت، خطر آلودگی دوباره را بالا می‌برد.
- پوسیدگی تازه: پوسیدگی زیر روکش یا ترمیم میتواند به کانال برسد.
- ترک یا شکستگی: ترک در تاج یا ریشه راهی برای ورود میکروب است.
نشانه‌هایی که ممکن است به عصبکشی مجدد برسد
- درد هنگام جویدن در دندانی که قبلاً عصبکشی شده
- جوش یا برآمدگی چرکی روی لثه کنار دندان
- تورم لثه یا صورت
- بوی یا مزهٔ ناخوشایند از اطراف همان دندان
- گاهی هیچ علامتی وجود ندارد و مشکل فقط در عکس دندان دیده میشود
گاهی عفونت سال‌ها بی‌صدا در انتهای ریشه باقی می‌ماند و فقط وقتی دیده میشود که برای کار دیگری، مثلاً تعویض روکش یا چکاپ، عکس گرفته میشود. در این حالت هم دندانپزشک دربارهٔ لزوم درمان و گزینه‌ها توضیح می‌دهد؛ تصمیم همیشه فوری نیست، اما رها کردن آن هم توصیه نمی‌شود.
هیچ‌کدام از این نشانه‌ها به‌تنهایی تشخیص نیست. معاینه و عکس لازم است تا علت مشخص شود.
مراحل عصبکشی مجدد
- معاینه و عکس: بررسی وضعیت ریشه، استخوان اطراف و ترمیم بالای دندان.
- برداشتن ترمیم یا روکش: برای دسترسی به کانال‌ها؛ گاهی روکش قابل حفظ است و گاهی نیست.
- خارج‌کردن مادهٔ پرکنندهٔ قبلی: و در صورت وجود، پست یا پین داخل کانال.
- جست‌وجوی کانال‌های اضافه و پاک‌سازی: تمیزکردن و شکل‌دهی دوبارهٔ کانال‌ها.
- دارو گذاشتن موقت در صورت نیاز: گاهی بین جلسات انجام میشود.
- پرکردن کانال‌ها و ترمیم نهایی: معمولاً با روکش برای محافظت از دندان.
عصبکشی مجدد معمولاً از درمان اول پیچیده‌تر است و ممکن است جلسات بیشتری بخواهد. اطلاعات بیشتر دربارهٔ درمان ریشه در صفحهٔ عصبکشی در ری‌را آمده است.
عوامل مؤثر بر هزینه و گزینه‌های جایگزین
هزینهٔ عصبکشی مجدد به تعداد کانال‌ها، نیاز به برداشتن روکش یا پست، تعداد جلسات و نوع ترمیم نهایی بستگی دارد. برآورد بعد از معاینه انجام میشود.
اگر دندان ترک عمیق ریشه داشته باشد یا بافت سالم کافی برایش نمانده باشد، ممکن است عصبکشی مجدد گزینهٔ مناسبی نباشد. در این حالت دندانپزشک گزینه‌های دیگر مثل جراحی انتهای ریشه (با ارجاع در صورت نیاز) یا کشیدن دندان و جایگزینی با ایمپلنت یا بریج را توضیح می‌دهد.
چطور از تکرار مشکل پیشگیری کنیم؟
- ترمیم نهایی یا روکش را بعد از عصبکشی به تأخیر نیندازید.
- مسواک و نخ دندان را روزانه انجام دهید تا لبه‌های ترمیم سالم بمانند.
- برای معاینه و عکس دوره‌ای مراجعه کنید.
- اگر دندان‌قروچه دارید، دربارهٔ محافظ شبانه بپرسید.
دندان عصب‌کشی‌شده عصب زنده ندارد و ممکن است پوسیدگی یا نشت ترمیم را با درد نشان ندهد. برای همین معاینه و عکس دوره‌ای برای این دندان‌ها اهمیت بیشتری دارد. اگر بعد از عصبکشی مجدد هم ترمیم نهایی به‌موقع انجام شود و بهداشت رعایت شود، شانس حفظ دندان بیشتر میشود.
بعد از عصبکشی مجدد هم، مثل درمان اول، ممکن است چند روز حساسیت هنگام جویدن وجود داشته باشد. مسکن را طبق دستور مصرف کنید و اگر تورم، تب یا درد رو به افزایش داشتید، در ساعات کاری تماس بگیرید.
مراجعان از دماوند، بومهن و فیروزکوه می‌توانند از صفحهٔ رزرو نوبت برای بررسی دندان عصب‌کشی‌شده وقت بگیرند.
پرسش‌های پرتکرار
آیا عصبکشی مجدد موفق میشود؟
در بسیاری از موارد بله، اما نتیجه به علت مشکل، وضعیت ریشه و استخوان و کیفیت ترمیم نهایی بستگی دارد. دندانپزشک بعد از معاینه دربارهٔ وضعیت دندان شما توضیح می‌دهد.
چرا دندانی که عصب ندارد درد میکند؟
عصب داخل دندان برداشته شده، اما بافتهای اطراف ریشه عصب دارند. عفونت یا التهاب در این ناحیه میتواند درد ایجاد کند.
عصبکشی مجدد بهتر است یا کشیدن و ایمپلنت؟
اگر دندان قابل حفظ باشد، معمولاً نگهداشتن دندان طبیعی ترجیح داده میشود. اگر نه، کشیدن و جایگزینی مطرح میشود. این انتخاب فقط بعد از معاینه و عکس ممکن است.
این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص حضوری نیست. بازبینی علمی: تیم درمان ری‌را — تاریخ انتشار و آخرین بازبینی: آبان ۱۴۰۵