بیدار شدن با گونهٔ متورم تجربهٔ نگران‌کننده‌ای است. ورم صورت ناشی از دندان را نباید با کمپرس و مسکن رها کرد؛ این تورم معمولاً یعنی بدن با عفونتی درگیر است که به درمان نیاز دارد. خبر خوب این است که با مراجعهٔ به‌موقع، بیشتر این موارد قابل کنترل‌اند.
چه چیزهایی باعث ورم صورت به خاطر دندان می‌شوند؟
- آبسه دندان: عفونت انتهای ریشه به دنبال پوسیدگی عمیق یا مرگ عصب دندان.
- عفونت اطراف دندان عقل: به‌خصوص دندان عقلی که نیمه‌رویش دارد و لثهٔ رویش ملتهب شده است.
- عفونت لثه: آبسه‌های لثه‌ای و پریودنتال.
- بعد از کشیدن یا جراحی دندان: مقداری تورم در روزهای اول طبیعی است، اما تورمی که دیرتر شروع یا بیشتر میشود باید بررسی شود.
همهٔ تورم‌های صورت منشأ دندانی ندارند؛ مثلاً غدد بزاقی یا آلرژی هم ممکن است علت باشند. تشخیص نیاز به معاینه دارد.
نشانه‌های خطر؛ کی باید فوراً به اورژانس بیمارستان رفت؟
- تورمی که در چند ساعت به‌سرعت بزرگ میشود
- تورم زیر چشم که باز کردن چشم را سخت می‌کند
- تورم زیر فک یا گردن، یا سفت‌شدن کف دهان
- مشکل در بلع، نفس کشیدن یا صحبت کردن
- تب بالا، لرز یا حال عمومی بد
- باز نشدن دهان
این نشانه‌ها ممکن است یعنی عفونت به فضاهای عمقی صورت و گردن رسیده است و به رسیدگی فوری پزشکی نیاز دارد.
تا زمان نوبت چه کنیم؟
اگر هیچ‌کدام از نشانه‌های خطر را ندارید:
- در ساعات کاری با درمانگاه تماس بگیرید تا نوبت با هماهنگی تلفنی تنظیم شود.
- کمپرس سرد را با فاصله و در چند نوبت روی گونه بگذارید.
- سر را هنگام استراحت کمی بالاتر نگه دارید.
- مسکن معمولی را طبق دستور مصرف کنید.
- آب کافی بنوشید و غذای نرم بخورید.
هنگام تماس، این اطلاعات را آماده داشته باشید: تورم از کی شروع شده، آیا رو به افزایش است، تب دارید یا نه، کدام دندان درد دارد و آیا بیماری زمینه‌ای مثل دیابت دارید یا داروی خاصی مصرف می‌کنید. این اطلاعات کمک می‌کند پذیرش با توجه به شدت وضعیت هماهنگ شود. اگر در فاصلهٔ تماس تا نوبت یکی از نشانه‌های خطر ظاهر شد، منتظر نوبت نمانید و به اورژانس بیمارستان بروید.
چه کارهایی نکنیم؟
- کمپرس گرم روی صورت نگذارید؛ ممکن است عفونت را به سمت بیرون صورت بکشاند.
- تورم یا جوش لثه را خودتان فشار ندهید یا سوراخ نکنید.
- آنتی‌بیوتیک باقیمانده از قبل یا داروی دیگران را مصرف نکنید.
- قرص مسکن را روی لثه یا دندان نگذارید.
- اگر تورم کم شد، درمان را کنار نگذارید؛ منبع عفونت باقی است.
درمان ورم صورت ناشی از دندان
درمان اصلی، از بین بردن منبع عفونت است: تخلیهٔ چرک، درمان ریشه، درمان لثه یا کشیدن دندان. گاهی دندانپزشک آنتی‌بیوتیک هم تجویز می‌کند که باید طبق دستور و تا پایان دوره مصرف شود. در موارد شدید، ممکن است ارجاع به جراح فک و صورت یا بیمارستان لازم باشد. دربارهٔ درمان ریشه در صفحهٔ عصب‌کشی و درمان ریشه بیشتر بخوانید.
بعد از درمان، تورم معمولاً به‌تدریج کم میشود. اگر دارویی تجویز شده، آن را طبق دستور و تا پایان دوره مصرف کنید، حتی اگر حالتان زودتر بهتر شد. جلسهٔ پیگیری را هم جدی بگیرید؛ کنترل عفونت تازه شروع کار است و دندان معمولاً به درمان تکمیلی نیاز دارد. برای پیشگیری از تکرار ورم صورت به خاطر دندان، پوسیدگی‌ها و دندان عقل مشکل‌دار را پیش از رسیدن به عفونت درمان کنید.
اگر در دماوند، رودهن، بومهن یا آبعلی هستید و تورم خفیف دارید، در ساعات کاری تماس بگیرید یا از صفحهٔ رزرو نوبت وقت بگیرید.
پرسش‌های پرتکرار
ورم صورت به خاطر دندان چند روز طول می‌کشد؟
بدون درمان منبع عفونت، تورم ممکن است بماند یا بیشتر شود. بعد از درمان مناسب معمولاً به‌تدریج کم میشود. سرعت بهبود به شدت عفونت و نوع درمان بستگی دارد.
برای ورم صورت کمپرس سرد بهتر است یا گرم؟
در خانه کمپرس سرد توصیه میشود. کمپرس گرم روی صورت ممکن است عفونت را به سمت پوست بکشاند و فقط اگر دندانپزشک توصیه کند استفاده میشود.
با صورت ورم‌کرده میشود دندان را کشید یا درمان کرد؟
بستگی به وضعیت دارد. گاهی درمان یا تخلیه در همان جلسه انجام میشود و گاهی اول عفونت کنترل میشود. تصمیم بعد از معاینه با دندانپزشک است.
این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص حضوری نیست. بازبینی علمی: تیم درمان ری‌را — تاریخ انتشار و آخرین بازبینی: آبان ۱۴۰۵