روکش دندان چیست و چه زمانی لازم میشود؟
روکش یا «کراون» کلاهکی است که روی دندانِ تراش‌خورده قرار می‌گیرد و شکل، اندازه و استحکام آن را بازمی‌گرداند. بسیاری از کسانی که دربارهٔ روکش دندان در دماوند پرس‌وجو میکنند، دندانی دارند که بخش زیادی از تاجش از دست رفته و پرکردن ساده دیگر برای آن کافی نیست. تصمیم دربارهٔ نیاز به روکش فقط پس از معاینه و در صورت لزوم عکس دندان گرفته میشود.
موارد رایجی که دندانپزشک ممکن است روکش را پیشنهاد کند:
- دندانی که ترمیم بزرگ دارد و دیواره‌هایش نازک و ضعیف شده است
- دندان آسیای عصب‌کشی‌شده که در معرض شکستن است
- دندان ترک‌خورده یا شکسته
- پوشاندن پایهٔ ایمپلنت یا ساختن بخشی از بریج
- اصلاح شکل یا رنگ دندانی که با روش‌های ساده‌تر اصلاح نمی‌شود
انواع روکش دندان
روکش‌ها بر اساس جنس دسته‌بندی می‌شوند و هر کدام کاربرد خودشان را دارند:
- روکش فلز-سرامیک: زیرساخت فلزی با پوشش سرامیکی که سابقهٔ طولانی در دندانپزشکی دارد. گاهی با گذشت زمان لبهٔ تیره‌ای نزدیک لثه دیده میشود.
- روکش زیرکونیا: بدون فلز، مقاوم و با ظاهر طبیعی؛ هم برای دندان‌های جلو و هم برای دندان‌های عقب به کار می‌رود.
- روکش تمام‌سرامیک: ظاهر بسیار نزدیک به دندان طبیعی دارد و بیشتر برای دندان‌های جلو انتخاب میشود.
- روکش فلزی: استحکام زیاد و نیاز به تراش کمتر، اما ظاهر فلزی؛ امروزه کمتر و بیشتر برای دندان‌های عقب استفاده میشود.
- روکش موقت: از جنس رزین یا آکریل؛ تا آماده شدن روکش اصلی از دندان تراش‌خورده محافظت می‌کند.
روکش مناسب شما به چه چیزی بستگی دارد؟
هیچ نوع روکشی برای همهٔ موارد مناسب نیست. دندانپزشک پس از معاینه این عوامل را کنار هم می‌گذارد و گزینه‌ها را با شما مرور می‌کند:
- موقعیت دندان (جلو یا عقب) و اینکه هنگام لبخند چقدر دیده میشود
- نیروی جویدن و وجود دندانقروچه یا فشردن دندان‌ها
- مقدار بافت سالم باقی‌مانده و وضعیت ریشه و لثه
- رنگ دندان‌های مجاور
- انتظارات زیبایی و ترجیح خود شما
دربارهٔ هزینه، عوامل مؤثر بر هزینه شامل جنس روکش، نیاز به درمان‌های مقدماتی مثل عصب‌کشی یا پست، تعداد دندان‌ها و کار لابراتوار است. برآورد دقیق فقط پس از معاینه ممکن است. توضیح بیشتر دربارهٔ این خدمت در صفحهٔ روکش دندان آمده است.
مراحل روکش دندان
- معاینه، بررسی عکس و برنامه‌ریزی درمان
- درمان‌های لازم پیش از روکش، مثل ترمیم پوسیدگی یا عصب‌کشی
- تراش دندان با بیحسی موضعی و قالب‌گیری
- انتخاب رنگ و گذاشتن روکش موقت
- امتحان روکش اصلی، اصلاح تماس دندان‌ها و چسباندن نهایی
تعداد جلسات بسته به شرایط هر بیمار فرق می‌کند و معمولاً بیش از یک جلسه لازم است. برای ساکنان گیلاوند، رودهن، بومهن یا آبسرد، هماهنگ کردن زمان جلسات از قبل رفت‌وآمد را ساده‌تر می‌کند. در فاصلهٔ جلسات با روکش موقت از جویدن خوراکی‌های چسبنده و سفت پرهیز کنید.
مراقبت از روکش
- مسواک دو بار در روز و نخ دندان روزانه، به‌خصوص در محل اتصال روکش و لثه
- پرهیز از جویدن یخ، هستهٔ میوه و اجسام سخت
- استفاده از محافظ شبانه در صورت دندانقروچه، طبق نظر دندانپزشک
- مراجعهٔ منظم برای معاینه و جرم‌گیری
اگر روکش لق شد، افتاد یا ترک خورد، آن را نگه دارید و در ساعات کاری با درمانگاه تماس بگیرید. برای معاینه و مشورت می‌توانید از صفحهٔ رزرو نوبت وقت بگیرید.
پرسش‌های پرتکرار
روکش دندان چند سال دوام میآورد؟
دوام روکش به جنس آن، کیفیت بهداشت دهان، عادتهایی مثل دندانقروچه و مراجعهٔ منظم بستگی دارد. عدد ثابتی نمیتوان گفت؛ با مراقبت درست، روکش میتواند سالها کار کند.
آیا تراش دندان برای روکش درد دارد؟
تراش با بیحسی موضعی انجام میشود و بیشتر بیماران در حین کار ناراحتی کمی حس میکنند. ممکن است تا چند روز بعد حساسیت خفیفی وجود داشته باشد که معمولاً کم میشود.
آیا روکش دندان با بلیچینگ سفید میشود؟
خیر؛ مواد سفیدکننده روی روکش اثری ندارند. اگر قصد سفید کردن دندان‌ها را دارید، بهتر است پیش از ساخت روکش انجام شود تا رنگ روکش با دندان‌های سفیدشده هماهنگ انتخاب شود.
این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص حضوری نیست. بازبینی علمی: تیم درمان ری‌را — تاریخ انتشار و آخرین بازبینی: آبان ۱۴۰۵