اولین کارها بعد از شکستن دندان
- دهان را آرام با آب ولرم بشویید.
- اگر خونریزی دارید، یک گاز تمیز را چند دقیقه روی محل فشار دهید.
- تکهٔ شکسته را اگر پیدا کردید نگه دارید و در شیر یا بزاق خودتان (در یک ظرف تمیز) قرار دهید؛ گاهی می‌توان آن را دوباره چسباند.
- برای کاهش تورم، کمپرس سرد را از روی گونه بگذارید.
- در صورت درد، مسکن معمولی را طبق دستور مصرف کنید و قرص را روی لثه یا دندان نگذارید.
- تا زمان معاینه با آن سمت نجوید و از خوراکی‌های خیلی سرد، داغ و شیرین پرهیز کنید.
اگر لبهٔ تیز دندان زبان یا گونه را زخمی می‌کند، می‌توانید موقتاً کمی موم ارتودنسی یا آدامس بدون قند روی آن بگذارید تا به معاینه برسید.
اگر دندان کامل از جا درآمد
بیرون افتادن کامل دندانِ دائمی بر اثر ضربه یک موقعیت فوری است و هرچه زودتر به دندانپزشک برسید، شانس نگه داشتن دندان بیشتر است.
- دندان را از سمت تاج بگیرید، نه از ریشه.
- اگر کثیف است، فقط چند ثانیه زیر آب سرد بگیرید؛ آن را نسابید و خشک نکنید.
- اگر می‌توانید، آن را آرام سر جایش برگردانید و آرام روی یک دستمال تمیز گاز بگیرید؛ وگرنه در شیر یا بزاق نگه دارید.
- بی‌درنگ با درمانگاه تماس بگیرید. دندان شیری بیرون‌افتاده را دوباره کار نگذارید و فقط کودک را برای معاینه بیاورید.
انواع شکستگی دندان
- لب‌پریدگی کوچک مینا: اغلب دردی ندارد و با کامپوزیت یا صاف کردن لبه درمان می‌شود.
- شکستگی تاج بدون درگیری عصب: ممکن است حساسیت به سرما ایجاد کند؛ معمولاً با ترمیم یا گاهی روکش درمان می‌شود.
- شکستگی تا عصب: نقطهٔ صورتی یا خونریزی در محل شکستگی دیده می‌شود و اغلب به درمان ریشه نیاز دارد.
- ترک دندان: گاهی فقط هنگام جویدن یا رها کردن گاز درد ایجاد می‌کند و به سختی دیده می‌شود.
- شکستگی ریشه: در عکس تشخیص داده می‌شود و بسته به محل، گاهی دندان قابل نگهداری نیست.
راه‌های ترمیم دندان شکسته
روش درمان به محل و عمق شکستگی، وضعیت عصب و مقدار بافت باقی‌مانده بستگی دارد و فقط پس از معاینه و در صورت لزوم عکس مشخص می‌شود. گزینه‌های رایج:
- چسباندن دوبارهٔ تکهٔ شکسته، اگر سالم و مناسب باشد
- ترمیم کامپوزیت همرنگ برای شکستگی‌های کوچک و متوسط
- روکش برای شکستگی‌های بزرگ یا دندان‌های عصب‌کشی‌شده
- درمان ریشه در صورت درگیری یا آسیب عصب
- در شکستگی‌های غیرقابل‌ترمیم، کشیدن دندان و بررسی گزینه‌های جایگزینی
عوامل مؤثر بر هزینه شامل نوع ترمیم، نیاز به درمان ریشه یا روکش و تعداد دندان‌های آسیب‌دیده است. برای آشنایی بیشتر با روش‌ها، صفحهٔ ترمیم دندان را ببینید.
کی و کجا مراجعه کنیم؟
حتی اگر شکستگی کوچک است و درد ندارد، بهتر است چند روز بعد معاینه شوید؛ ترک‌های ریز ممکن است گسترش پیدا کنند. اما درد شدید، تورم، دندان لق یا بیرون‌افتاده نیاز به مراجعهٔ فوری دارند. پذیرش موارد فوری در ری‌را با هماهنگی تلفنی در ساعات کاری انجام می‌شود. ساکنان دماوند، گیلاوند، آبسرد و رودهن برای موارد غیرفوری می‌توانند از صفحهٔ رزرو نوبت وقت بگیرند.
پرسش‌های پرتکرار
دندان شکسته‌ای که درد ندارد هم باید درمان شود؟
بله، معاینه لازم است. نبود درد یعنی عصب فعلاً تحریک نشده، اما لبهٔ شکسته می‌تواند پوسیده شود یا ترک گسترش پیدا کند و درمان را پیچیده‌تر کند.
آیا تکهٔ شکستهٔ دندان را می‌توان دوباره چسباند؟
گاهی بله؛ اگر تکه سالم مانده و در شیر یا بزاق نگهداری شده باشد. تصمیم نهایی پس از معاینه گرفته می‌شود.
دندان شکسته کودک را چه کنیم؟
کودک را آرام کنید، تکهٔ شکسته را نگه دارید و با دندانپزشک تماس بگیرید. دندان شیری بیرون‌افتاده دوباره کار گذاشته نمی‌شود، اما معاینه برای بررسی آسیب به جوانهٔ دندان دائمی لازم است.
این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص حضوری نیست. بازبینی علمی: تیم درمان ری‌را — تاریخ انتشار و آخرین بازبینی: آبان ۱۴۰۵