پیوند استخوان دندان یکی از درمان‌های مقدماتی رایج پیش از ایمپلنت است. ایمپلنت برای ثبات به استخوانی با ارتفاع، پهنا و کیفیت مناسب نیاز دارد. وقتی این استخوان کافی نیست، پیوند به بازسازی حجم از دست رفته کمک می‌کند تا ایمپلنت در جای مناسب و با پشتوانهٔ کافی قرار بگیرد.
چرا استخوان فک تحلیل می‌رود؟
استخوان اطراف دندان با نیروی جویدن تحریک میشود. وقتی دندانی کشیده میشود و جایش خالی می‌ماند، استخوان آن ناحیه به تدریج کم میشود. علت‌های رایج تحلیل استخوان عبارت‌اند از:
- گذشت زمان طولانی پس از کشیدن دندان
- بیماری پیشرفتهٔ لثه (پریودنتیت)
- عفونت‌های طولانی اطراف ریشه
- ضربه یا آسیب به فک
- استفادهٔ طولانی از دندان مصنوعی متحرک که روی لثه فشار می‌آورد
- در فک بالا، پایین آمدن کف سینوس پس از کشیدن دندان‌های آسیا
انواع پیوند استخوان
نوع پیوند به میزان کمبود استخوان، محل آن و نظر دندانپزشک بستگی دارد:
- حفظ حفرهٔ دندان: پر کردن حفره بلافاصله پس از کشیدن دندان تا تحلیل استخوان کمتر شود.
- افزایش پهنا یا ارتفاع استخوان: قرار دادن مواد پیوند در ناحیهٔ کم‌حجم، معمولاً همراه با غشای محافظ.
- بالا بردن کف سینوس (سینوس لیفت): در ناحیهٔ آسیای بالا وقتی ارتفاع استخوان زیر سینوس کم است.
- پیوند هم‌زمان با ایمپلنت: در کمبودهای جزئی، گاهی پیوند و کاشت در یک جلسه انجام میشود.
مواد پیوند ممکن است از استخوان خود بیمار، استخوان فرآوری‌شدهٔ انسانی یا حیوانی، یا مواد مصنوعی سازگار با بدن تهیه شوند. هر کدام کاربرد و ملاحظات خود را دارند و دندانپزشک دلیل انتخاب را برایتان توضیح می‌دهد.
روند درمان و دورهٔ ترمیم
پیوند استخوان با بیحسی موضعی انجام میشود. پس از قرار دادن مواد پیوند، لثه بخیه میشود و بدن طی چند ماه به تدریج استخوان جدید می‌سازد. مدت انتظار پیش از کاشت ایمپلنت به نوع و وسعت پیوند بستگی دارد. در این دوره، جلسه‌های کنترل برای بررسی روند ترمیم برگزار میشود و در زمان مناسب با عکس، آمادگی استخوان برای ایمپلنت سنجیده میشود.
سیگار، دیابت کنترل‌نشده و رعایت نکردن مراقبت‌ها از عواملی هستند که می‌توانند ترمیم پیوند را مختل کنند. اگر بیماری زمینه‌ای دارید یا داروی خاصی مصرف می‌کنید، حتماً پیش از درمان اطلاع دهید.
مراقبت پس از پیوند استخوان
- داروهای تجویزشده را طبق دستور مصرف کنید.
- در روزهای اول کمپرس سرد از روی گونه کمک‌کننده است.
- از جویدن روی ناحیهٔ پیوند و فشار آوردن با زبان یا انگشت پرهیز کنید.
- تا زمانی که دندانپزشک اجازه دهد، دهان‌شویهٔ شدید و مکیدن با نی را کنار بگذارید.
- پس از سینوس لیفت، از فین کردن شدید و بلند کردن اجسام سنگین پرهیز کنید و هنگام عطسه دهان را باز نگه دارید.
- سیگار نکشید.
تورم و ناراحتی خفیف در روزهای اول طبیعی است. اما درد رو به افزایش، تب، ترشح چرکی یا خارج شدن ذرات زیاد مواد پیوند از محل را باید زودتر اطلاع داد.
آیا همیشه پیوند لازم است؟
خیر. بسیاری از بیماران استخوان کافی دارند و مستقیماً ایمپلنت می‌گیرند. گاهی هم انتخاب ایمپلنت کوتاه‌تر یا تغییر زاویه می‌تواند نیاز به پیوند را کم کند. اگر پیوند ممکن نباشد یا بیمار تمایل نداشته باشد، گزینه‌هایی مثل بریج یا دندان مصنوعی هم بررسی می‌شوند. نکتهٔ مهم این است که هرچه فاصلهٔ کشیدن دندان تا جایگزینی کوتاه‌تر باشد، احتمال تحلیل شدید استخوان کمتر است.
ساکنان دماوند، گیلاوند و رودهن که دندان کشیده‌شده دارند و به ایمپلنت فکر می‌کنند، می‌توانند اطلاعات کلی را در صفحهٔ ایمپلنت دندان بخوانند و برای معاینه و بررسی وضعیت استخوان از فرم رزرو نوبت استفاده کنند.
پرسش‌های پرتکرار
پیوند استخوان دندان درد دارد؟
پیوند با بیحسی موضعی انجام میشود. پس از آن ناراحتی و تورم در روزهای اول شایع است و معمولاً با مراقبت و داروهای تجویزشده طبق دستور قابل کنترل است.
بعد از پیوند استخوان چقدر باید برای ایمپلنت صبر کرد؟
معمولاً چند ماه، بسته به نوع و وسعت پیوند. در پیوندهای کوچک گاهی ایمپلنت هم‌زمان کاشته میشود. زمان دقیق را دندانپزشک پس از بررسی ترمیم تعیین می‌کند.
آیا بدن ممکن است پیوند استخوان را پس بزند؟
مواد پیوند رایج سازگار با بدن هستند و «پس زدن» به معنای واکنش ایمنی شدید شایع نیست. با این حال ممکن است پیوند به دلیل عفونت، باز شدن بخیه یا سیگار به‌خوبی ترمیم نشود؛ رعایت مراقبت‌ها این احتمال را کم می‌کند.
این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص حضوری نیست. بازبینی علمی: تیم درمان ری‌را — تاریخ انتشار و آخرین بازبینی: آبان ۱۴۰۵