چرا دندان شیری مهم است؟
برخی دندانهای شیری، به‌خصوص آسیاهای شیری، تا حدود دوازده‌سالگی در دهان میمانند. در این سالها این دندان‌ها کارهای مهمی انجام میدهند:
- جویدن غذا و تغذیهٔ مناسب کودک
- کمک به یادگیری درست صداها و گفتار
- نگه داشتن فضا برای رویش دندانهای دائمی در جای درست
- ظاهر لبخند و اعتمادبه‌نفس کودک
پوسیدگی دندان شیری اگر درمان نشود، میتواند به درد، عفونت و از دست رفتن زودهنگام دندان منجر شود. از دست رفتن زودهنگام آسیای شیری ممکن است باعث جابه‌جایی دندانهای کناری و کم شدن فضای دندان دائمی شود.
پوسیدگی در دندان شیری سریع‌تر پیش می‌رود
مینای دندان شیری نازک‌تر از دندان دائمی است و عصب آن به سطح نزدیک‌تر است. به همین دلیل پوسیدگی در دندان شیری میتواند سریع‌تر به عصب برسد. عفونت دندان شیری گاهی به بافت اطراف ریشه گسترش پیدا میکند و ممکن است روی جوانهٔ دندان دائمی که زیر آن در حال رشد است هم اثر بگذارد. کودک دارای درد دندان هم ممکن است بد غذا بخورد، بد بخوابد و در مدرسه تمرکز کمتری داشته باشد.
نشانه‌هایی که باید به آن‌ها توجه کرد
- لکه‌های سفید گچی نزدیک لبهٔ لثه؛ اغلب اولین نشانهٔ پوسیدگی است
- لکه یا حفرهٔ قهوه‌ای یا سیاه
- شکایت کودک از درد هنگام جویدن یا خوردن شیرینی
- جویدن فقط با یک سمت دهان یا پرهیز از برخی غذاها
- تورم لثه یا یک برآمدگی کوچک شبیه جوش روی لثه
- بوی بد دهان پایدار
راه‌های درمان پوسیدگی دندان شیری
روش درمان به عمق پوسیدگی، سن کودک و زمان باقی‌مانده تا افتادن دندان بستگی دارد و پس از معاینه و در صورت لزوم عکس تعیین میشود:
- پوسیدگی بسیار اولیه: فلوراید و اصلاح عادت‌ها برای متوقف کردن روند
- پوسیدگی کوچک تا متوسط: ترمیم با مواد همرنگ
- پوسیدگی عمیق نزدیک یا درگیر با عصب: درمان عصب دندان شیری (پالپوتومی یا پالپکتومی) و معمولاً روکش مخصوص کودکان
- دندان غیرقابل‌نگهداری: کشیدن و در صورت نیاز فضانگهدار تا رویش دندان دائمی
عوامل مؤثر بر هزینه شامل تعداد دندانهای درگیر، نوع درمان و میزان همکاری کودک است. برای آشنایی با خدمات این بخش، صفحهٔ دندانپزشکی کودکان را ببینید.
پیشگیری در خانه
- از رویش اولین دندان، دو بار در روز با خمیردندان فلورایددار و مقدار مناسب سن مسواک بزنید؛ تا حدود هفت‌سالگی مسواک کودک را خودتان کامل کنید.
- کودک را با شیشهٔ شیر یا آبمیوه نخوابانید.
- تنقلات شیرین و چسبنده را محدود و ترجیحاً همراه وعدهٔ اصلی بدهید.
- به‌جای آبمیوه و نوشیدنی شیرین، آب بدهید.
- معاینهٔ دوره‌ای را از سال اول زندگی شروع کنید.
خانواده‌های دماوند، رودهن، بومهن و آبعلی برای معاینهٔ دندانهای شیری فرزندشان می‌توانند از صفحهٔ رزرو نوبت وقت بگیرند.
پرسش‌های پرتکرار
دندان شیری که میافتد چرا باید پر شود؟
برخی دندانهای شیری سالها در دهان میمانند. پوسیدگی درماننشده میتواند درد، عفونت و از دست رفتن زودهنگام دندان و کم شدن فضای دندان دائمی را به دنبال داشته باشد.
آیا پوسیدگی دندان شیری به دندان دائمی سرایت میکند؟
میکروبهای پوسیدگی در دهان باقی میمانند و دندانهای دائمی تازهرویش را هم در معرض خطر قرار میدهند. عفونت عمیق دندان شیری هم ممکن است روی جوانهٔ دندان دائمی زیر آن اثر بگذارد.
دندان شیری هم عصبکشی میشود؟
بله؛ در پوسیدگیهای عمیق، درمان عصب دندان شیری با روشهای مخصوص کودکان انجام میشود تا دندان تا زمان افتادن طبیعی خود در دهان بماند. تصمیم پس از معاینه گرفته میشود.
این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص حضوری نیست. بازبینی علمی: تیم درمان ری‌را — تاریخ انتشار و آخرین بازبینی: آبان ۱۴۰۵